من اكنون جمله‌اي را مي‌گويم كه فرانكلين روزولت هرگز نمي‌توانست بگويد و آن اين جمله است كه Johnkerry.com را ببينيد.»

اينترنت، ابزار قدرتمند انتخابات
اهدا سلطانعلي‌زاده- حيات‌نو
«من اكنون جمله‌اي را مي‌گويم كه فرانكلين روزولت هرگز نمي‌توانست بگويد و آن اين جمله است كه Johnkerry.com را ببينيد.» اگر چهار سال پيش اخبار انتخابات آمريكا را دنبال مي‌كرديد حتما با اين جمله معروف از «جان كري» نامزد انتخابات رياست‌جمهوري آمريكا آشنا هستيد. دقيقا از همان زمان بود كه پاي اينترنت به فضاي رقابت‌هاي سياسي آمريكا باز شد. در مبارزات انتخابات رياست جمهوری آمريکا اينترنت به ابزاری قوی تبديل شده است. به همين خاطر بود كه جرج بوش هم گفت: «هر کسی که می‌خواهد بيشتر درباره برنامه‌های من بداند، آن را روی اينترنت بخواند. البته آدرس سايتم خيلی خلاقانه نيست ولی حفظ کردنش ساده است: جرج دبليو بوش دات کام.» نامزدهای رقيب در طول انتخابات گذشته و حال از طريق وب‌سايت‌هايشان درخواست کمک مالی می‌کنند و از طريق پست الکترونيکی و وبلاگ، با طرفداران خود ارتباط پيوسته‌ای برقرار می‌کنند.

در آن زمان جان کری و جرج بوش در گردهمايی‌های انتخاباتی از طرفدارانشان و ديگرانی که هنوز تصميم نگرفته‌ بودند به چه کسی رای بدهند، خواستند تا از وب‌سايت‌های آنان بازديد کنند. «هاوارد دين»، دموکراتی که تقاضای نامزدی او در انتخابات رياست‌جمهوری پذيرفته نشد، کسی بود که اينترنت را از حاشيه به مرکز تبليغات انتخاباتی کشاند. «جان کری» نيز با استفاده موثر از اينترنت و پست الکترونيکی، شيوه هاوارد دين را برای رسيدن به جرج بوش در جمع‌آوری کمک‌های مالی تکميل ساخت. سايت اينترنتی بوش نيز ميليون‌ها آدرس پست الکترونيکی از طرفداران خود برای ايجاد ارتباط نزديک با آنها، گردآوری کرد. هر دو نامزد، در اقدام ديگری مشابه هاوارد دين، به وبلاگ نيز روی آوردند. وبلاگ‌ها باعث شد که ارتباطی دو جانبه ميان نامزدان و داوطلبانی که برای آنها تبليغات می‌کنند برقرار شود. همچنين برای نخستين بار در انتخابات آمريکا، آگهی‌های ويديويی انتخاباتی ويژه اينترنت، ساخته شد.

اين آگهی‌ها لينك‌هايي در خود داشتند که امکان ارسال آنها را برای دوستان به راحتی فراهم می‌كردند. در آخرين روزهای تبليغات انتخاباتی، هر دو نامزد انبوهی از نامه‌های الکترونيکی برای طرفداران خود ارسال کردند به اميد آنکه در دقايق آخر بتوانند آراء بيشتری به دست آورند و پيروزی را نصيب خود کنند. اين روند تا كنون ادامه داشته است اما در رقابت‌هاي انتخاباتي 2008 آمريكا به اوج خود رسيده است. انتخابات اين دوره در نوع خود شكل و شمايلي متفاوت با بقيه دوره‌ها دارد، نه از جهت اينكه يك زن و يا يك كانديداي سياه‌پوست در آن حضور دارند، بلكه به خاطر چرخش كانديدا‌ها از رسانه‌هاي سنتي به رسانه جديد هزاره سوم يعني اينترنت.

استفاده از رسانه‌اي كه 71 درصد بزرگسالان آمريكايي يعني همان واجدين شرايط راي دادن، به آن دسترسي دارند همان برگ برنده‌اي است كه كانديداها بر روي آن تاكيد ويژه‌اي دارند. مدل تبليغاتي در اين دوره كاملا متفاوت است. كاربران به راحتي در هر ساعتي از شبانه‌روز به سايت كانديداي موردنظر خود رجوع مي‌كنند. با وي تبادل نظر دارند و حتي كمك‌هاي مالي خود را نيز پرداخت مي‌كنند. جوان‌ترها؛ اين گزينه‌اي است كه كانديداهاي انتخابات رياست‌جمهوري بر روي آن تمركز كردند. دسترسي بيش از نيمي از جمعيت جوان آمريكا به اينترنت پرسرعت تئوري‌هاي روي كاغذ را براي جلب آرا اين قشر به حقيقت بدل كرده است. اين امر در مورد تحقيقاتي كه در مورد نحوه تبليغات «باراك اوباما» انجام شده است، به خوبي خود را نشان داد.

راهبرد اينترنتي اوباما از محورهاي برنامه انتخاباتي او بود. وقتي اوباما شروع مبارزات انتخاباتي‌ را اعلام كرد، سايت اينترنتي او راه افتاده ‌بود و فعاليت مي‌كرد. همه امكانات اين سايت مانند امكان ديدار با اوباما و كمك مالي از همان روز نخست كاملا فعال بود. اوباما براي اين كار در واقع از رقابت انتخاباتي سال 2004 درس گرفته ‌بود. اوباما عضو سايت اجتماعي facebook شد كه بيشتر مورد استفاده و علاقه دانشجويان و جوانان آمريكايي قرار دارد. عضويت در اين سايت براي برقراري رابطه آنلاين با مردم بسيار بهتر از جواب‌دادن به ايميل مراجعه‌كنندگان عمل مي‌كند.

كمك‌هاي مالي اينترنتي
راه رسيدن به كاخ سفيد در آمريكا راه طولاني و پرخرجي است. در ايالات متحده آمريکا سيستمی وجود دارد که از طريق آن کانديداهای رياست‌جمهوری می‌توانند کمک‌های عمومی دريافت کنند. اين کمک‌های عمومی از سوی شهروندان پرداخت می‌شود. در انتخابات مقدماتی رياست‌جمهوری امسال، تعداد بيشتری از آمريکایی‌ها در مقايسه با انتخابات گذشته، شخصا پول به کانديدای موردنظر خود پرداخت كردند. برای جمع آوری پول، اينترنت به يک وسيله مهم و بزرگ تبديل شد. استفاده از اينترنت، دوران خريد تمبر و ارسال پاکت حاوی پول را به فراموشی سپرده است. اکنون کانديداها تنها با ايجاد يک وب‌سايت در شبکه اينترنت مي‌توانند کمک‌های مالی را دريافت کنند.

وبلاگ‌نويسان در عرصه سياست
دنياي وبلاگ‌ها در روزهاي انتخابات داغ و پر رونق شده‌اند. اين نوع از رسانه‌ نيز به يكي از قطب‌هاي مهم تبليغاتي و جهت‌دهي به جريان‌هاي سياسي در انتخابات آمريكا بدل شده است. بسياري از هواداران قدر كانديداها با ايجاد وبلاگ و تهيه محتوا براي آن در مهندسي افكار عمومي آمريكايي‌ها نقش عمده‌اي داشته‌اند. بسياري از چهره‌هاي معروف وبلاگ‌نويس در برنامه‌هاي تبليغاتي تلويزيوني و كمپين‌هاي كانديداها حضور پيدا مي‌كنند و به بحث بررسي و همينطور طرفداري از نامزد موردنظر خود مي‌پردازند. نمونه‌هايي بارز براي هر دو گروه دموكرات و جمهوريخواه قابل ذكر است. شايد اوباماي جوان در اين دوره به خاطر استفاده مطلوب و بيشتر از فضاي اينترنتي جلب توجه كند اما اين باعث نشده كه پيرترها نيز از اين قافله عقب بمانند. «جان مك‌كين» 72 ساله نيز با گذاشتن عكس خود در صفحه اول وبلاگ دختر 23 ساله‌اش به نحوي ديگر از اين ابزار استفاده مي‌كند.

وقتي تجربه‌هاي قبلي نشان داده است كه استفاده از اينترنت به سادگي مي‌تواند سيلي از آرا را به سمت كانديدا‌ها جاري كند، پس بهتر است كه به شكل خلاقانه و هدفمند از آن استفاده شود. يوتيوب نيز يكي ديگر از بخش‌هاي اينترنت بود كه به چرخش افكار عمومي به سمت كانديداي موردنظرشان تاثير زيادي داشت. سيل برنامه‌ها و پيام‌هاي تصويري اين روزها بر روي يوتيوب در جريان است. كانديداها از اين كانال براي برقراري ارتباط با كاربران و همچنين برگزاري جلسات پرسش و پاسخ استفاده مي‌كنند. جوانان مي‌توانند به راحتي با امكانات تلفن همراه خود ويدئوي كانديداي موردنظرشان را براي ديگري بفرستند و يا صداي باراك اوباما را به جاي زنگ روي گوشي خود نصب كنند.

يوتيوب همچنين توانست به عنوان ابزاري براي تخريب رقيب نيز استفاده شود. هنوز كه هنوز است فيلم اشك‌هاي هيلاري كلينتون، كه در يكي از ايالت‌هاي بزرگ آمريكا در مناظره با رقيب سرسخت و جوان خود، اوباما، به زمين ريخت بر روي يوتيوب موجود است. اين ويدئو به طرز چشمگيري بر روي ميزان راي هر دو كانديدا در ايالت ذكر شده تاثير گذاشت. البته برخي کارشناسان به همين روند فعلي استفاده از ابزار اينترنت توسط كانديداها نيز انتقاد دارند. آنها می‌گویند کانديداهای رياست‌جمهوری آمريکا با تمام امکاناتی که دارند، از اينترنت به خوبی استفاده نمی‌کنند.

«جان مک‌کين» سناتور جمهوریخواه يکی از اين افراد است. «جف جارويس»، استاد دانشگاه سيتی در نيويورک ضعف آقای «مک‌کين» را بی‌توجهی به ظرافت‌های تبليغاتی در اينترنت در مقايسه با رسانه‌های ديگر مانند تلويزيون می‌داند. به گفته جارويس، به رغم توجه گسترده همه نامزدهای رياست‌جمهوری آمريکا به اينترنت و به خصوص به ويديوبلاگينگ، آنها از ساير همتايان اروپايی خود در شناسايی ظرافت‌های تبليغاتی اين فناوری عقب‌تر هستند. هر کدام از نامزدهای انتخاباتی آمريکا به سبک خود از اينترنت استفاده می‌کند. هيلاری کلينتون به خوبی توانسته از اينترنت برای ارتباط با مخاطبان استفاده کند. باراک اوباما از آن برای افزايش محبوبيتش استفاده کرده است.

آقای جارويس می‌گويد: بيشتر نامزدهای رياست‌جمهوری آمريکا در اينترنت همان کليپ‌هايی را منتشر می‌کنند که در تبليغات تلويزيونی خود به کار می‌برند و اين در حالی است که اقتضای محيط اينترنت چيز ديگری است. به گفته او تبليغات انتخاباتی در اينترنت بايد متناسب با پويايی اين رسانه و روحيه کاربران آن باشد تا با جلب توجه مخاطبان به انتشار پيام نامزدها از طريق آنها کمک کند.